Ter kerke – vr 23 jan. 2009

Heilig Hartkerk Breda
Heilig Hartkerk Breda

Ik was nog niet koud een dag in Nederland, of er stonden al weer afspraken in mijn agenda. En dus trok ik om vier uur naar het stadskantoor voor een overleg met wethouder Aarts over de toekomst van de Heilig Hartkerk.

Het was een aparte combinatie van mensen. Allereerst bestond het gezelschap geheel en al uit GroenLinksers (Piet Hein en ik) of CDA-ers (de rest). De rest, dat waren in dit geval Wethouder Aarts, raadslid Mattie Boidìn en de burgemeester van Woudrichem en voorzitter van de taskforce toekomst kerkgebouwen, Frank Petter. Nu ken ik Mattie, behalve als collega raadslid, al veel langer als de moeder van schoolgenoten van mij op de middelbare school. En Frank Petter op zijn beurt, is de zwager van Piet Hein. Terug in Nederland viel me ineens weer op hoe klein de wereld soms kan zijn.

Overigens, het hoofd Erfgoed was er ook bij. We waren dan ook bijelkaar gekomen om te praten over de Heilig Hartkerk. Stichting Woonzorg Nederland had het in zijn hoofd gehaald het middenschip van de kerk te slopen ten behoeve van nieuwbouw om zo de voorgevel te kunnen redden. Aangezien het hier een rijksmonument betreft, hadden wij daar weinig trek in. Daar moest de wethouder alleen ook nog van overtuigd worden.

Dat laatste bleek aanmerkelijk makkelijker dan dat ik eerst dacht. Sterker nog, ze had zichzelf al overtuigd. Mijn vacantie heeft haar goed gedaan, dacht ik nog even. De rest van het uur waren we dus vooral bezig met het uitwisselen van kennis en ideeën over hoe de kerk opgeknapt en in de toekomst ingevuld zou kunnen worden. Dat was nog geen gemakkelijke opgave. Je kunt niet zo maar alles in een kerk kwijt.

Mijn eerste dag terug in Nederland en ik ben nou al weer kerken aan het redden. En dat voor een atheïst.

Homo Viator – do 30 okt. 2008

De donderdag is vaak een tamelijk drukke dag in de Tweede Kamer.Als je dan ook een raadsvergadering hebt, is het zaak om uiterlijk de trein van 18.21 uur naar Breda te halen om zo nog net bijtijds de vergadering in te stappen. Ontbindende voorwaarde is dan wel dat de Spoorwegen een beetje meewerken.

Zo niet deze donderdag. De passagiers werd vriendelijk verzocht om vanuit Den Haag via Utrecht naar Breda te reizen. Alleen treinreizigers en mensen die vroeger nog ouderwets fatsoenlijk topografielessen hebben genoten, weten wat voor omweg dat is. Beter stapte ik in een taxi.

Het nadeel van een taxi ten opzichte van een trein is dat je, simpelweg uit fatsoen, een praatje moet maken met de chauffeur. Tweede nadeel is dat je in een auto niet fatsoenlijk kunt schrijven. Mijn aanvankelijke plan om nog een enigszins fatsoenlijke inleiding voor mijn mondelinge vragen op te stellen, viel om deze redenen volstrekt in duigen.

Wonder boven wonder arriveerde ik dankzij het totale gebrek aan files nog net op tijd ik in de raadszaal om vervolgens op nogal stuntelige wijze de vragen voor het vragenuur in te leiden. Op een lege maag, zo benadruk ik ook nog eens. De sushi van de appie-to-go die ik op dit soort donderdagen op het station van aankomst nog even aanschaf, werden me door de veroordeling tot een taxi ook nog eens door de neus geboord.

Voor een treinreiziger is er nu eenmaal weinig comfortabel aan een taxi.

Homo Nefastus – wo 29 okt. 2008

Heilig Hartkerk

Een maand geleden schreef ik al dat ik het gehele dossier van de Heilig Hartkerk had opgevraagd om er nu eens achter te komen wat de laatste stand van zaken was en of de gemeente haar regie-rol wel goed oppakte.

De oogst was teleurstellend. Het metersdikke dossier herbergde bezwaarschriften tegen de voorgenomen sloop zon tien jaar geleden. Recente correspondentie bevatte de dikke mappen echter niet. Totdat er een kopie van een recente brief van de eigenaar van de kerk, Stichting Woonzorg, in mijn mailbox belandde.

In die brief vroeg Woonzorg aan de gemeente hoe zij stond tegenover het idee om alleen de toren, voorgevel en pastorie te laten staan en het schip te slopen om daar woningen voor in de plaats te zetten. Mijn mond viel open van verbazing. Jaren eerder had de toenmalige eigenaar, Ouwehand, al eens een soortgelijk plan gelanceerd, dat toen op geen enkel draagvlak kon rekenen. En toen had de kerk niet eens een beschermde status. Dat Woonzorg jaren later hetzelfde plan indient voor wat inmiddels een rijksmonument is, en vervolgens denkt daar mee weg te komen, is ronduit schofterig te noemen.

Sinds de sluiting in 1986 is de neogotische kerk object van speculatie geweest voor diverse projectontwikkelaars. In die twintig jaar heeft er, op wat kleine reparaties door krakers na, geen enkel onderhoud aan het pand gepleegd. Het is tijd dat de eigenaar zijn verlies neemt en doet wat haar te doen staat, namelijk het pand gewoon opknappen. Dat dat de eigenaar een flinke duit zal kosten, zal me een zorg zijn. Het is immers ook de schuld van de speculanten dat het pand in een bouwkundig slechte staat verkeert.

Samen met collega Mattie Boidìn van het CDA stelde ik er vragen over. Lees verder “Homo Nefastus – wo 29 okt. 2008”

Homo Ecclesiasticus- vr 26 sept. 2008

Het behoud van de Heilig Hartkerk is al jarenlang, of beter gezegd decennia lang, een belangrijk punt voor GroenLinks. En dus dringt de fractie al jarenlang aan op het opknappen van het pand. Desondanks lijkt er maar geen schot in te zitten.

Zonder opnieuw de geschiedenis te herhalen: de Heilig Hartkerk is al sinds halverwege de jaren ‘80 niet meer in gebruik. De parochianen zijn in 1986, toen ze de kerk uit protest tegen de sluiting hadden bezet, door de politie biddend uit de kerk gedragen. Een dik jaar later werd de kerk gekraakt.

In de tussentijd ging de kerk van hand tot hand. Speculanten en projectontwikkelaars wilden de kerk slopen om er luxe appartementen te bouwen. Sloop van de kerk werd jarenlang door omwonenden en monumentenliefhebbers voorkomen. Toen de sloop van de kerk vrijwel niet meer te voorkomen was, werd de kerk vier jaar geleden alsnog op de rijksmonumentenlijst geplaatst. Kerk gered, zou je zeggen.

Sinds die tijd is er alleen niet zoveel meer gebeurd. De bewoners zijn onder het mom van een brandgevaarlijke situatie tijdelijk hun pand uit gejaagd, op het dak is een lek ‘gedicht’ door er een plastic zeil tegenaan te spannen en sinds kort is de kerktoren met steigers gestut om het ontzetten van de torenspits tijdens een eventuele storm te voorkomen. Maar van definitieve plannen voor invulling lijkt nog steeds geen sprake. De huidige eigenaar, Stichting Woonzorg, lijkt expres de boel te vertragen in de hoop dat het pand vanzelf omvalt, zodat de grond alsnog met dikke winst wordt verkocht. En tussendoor heeft woonzorg ook nog een subsidiebedrag voor reatauratie van vier miljoen misgelopen omdat ze te laat waren met het versturen van een brief.

Ik heb het volledige dossier dus maar bij de gemeente opgevraagd om mijn vinger erachter te krijgen. Bij elkaar een meters dik dossier, maar de echt relevante documenten ben ik er niet in tegengekomen. De correspondentie met Woonzorg bijvoorbeeld. Want wanneer gaat die organisatie het pand nu eens echt opknappen. En als ze dat nu echt niet willen, kunnen ze het wat mij betreft ook gewoon weggeven aan iemand die er wel wat mee wil doen.

Homo Reservans – di 27 nov. 2007

Heilig Hartkerk Breda

De monumentale Heilig Hartkerk van Van Genk staat eindelijk in de steigers. Helaas niet om het pand op te knappen.

De steigers waren neergezet vanwege de stormdreiging. Kennelijk is de houten draagconstructie van de torenspits en de dakbedekking zo gammel dat bij windkracht 8 het risico bestaat dat de leien van het dak vliegen. Of erger.

De Hartkerk kent een bewogen geschiedenis. In 1986 onttrok het bisdom het pand aan de eredienst. De parochianen kwamen daartegen in opstand en bezetten de kerk. Zij werden uiteindelijk, op last van toenmalig bisschop Ernst biddend en zingend de kerk uitgedragen. Een pijnlijke gebeurtenis. De kerk werd door het bisdom verkocht onder het beding dat het pand gesloopt zou worden en er nooit meer erediensten plaats zouden vinden.

De kerk werd vervolgens gekraakt en is daarna vele malen van eigenaar gewisseld en steeds dreigde sloop, totdat het in 2001 werd voorgedragen voor de status van Rijksmonument, een status die door de Raad van State in 2004 werd bekrachtigd. Het pand was daarmee voorlopig van de ondergang gered, maar onderhouden werd het nog steeds niet. En inmiddels is er al minstens 22 jaar niets meer aan het pand gedaan, behalve de meest noodzakelijke reparaties die de krakende bewoners zelf konden uitvoeren.

De steigers om de Hartkerk zijn niets meer dan een schaamlap. Voor de huidige eigenaar, Stichting Woonzorg Nederland, die zijn verantwoordelijkheid niet neemt en -zo lijkt het althans- het gebouw liever laat verkrotten en van ellende laat instorten om vervolgens alsnog lux appartementen te bouwen. Een schaamlap voor de gemeente, die het jaren lang niet heeft aangedurfd om het pand een beschermde status te geven en zelfs in 2000 nog een sloopvergunning afgaf die pas ter elfder ure kon worden tegengehouden door buurtbewoners die streden voor behoud. Een schaamlap voor het bidsom, dat panden afstoot als ze deze na jaren van dienst niet meer nodig hebben, zonder zich te bekommeren om de culturele waarde van hun ooit door parochianen betaalde kerken. Een schaamlap voor het monumentenbeleid in Nederland, dat het niet toelaat een eigenaar te dwingen een pand op te knappen. Want het enige dat we kunnen is hem aanspreken op het gevaar dat het pand nu is.

Een monument mag best van ellende instorten, zolang de in de omgeving geparkeerde auto’s maar geen krassen krijgen. Het is een godvergeten schande.

Naar de Kerk – zo 16 apr. 2006

Het was eerste Paasdag. De dag dat Jezus is herrezen uit zijn graf. Althans, dat beweert men. En als goede burger ga je dan naar de kerk. Want ook al ben je het hele jaar afvallig, met Pasen hoor je de saamhorigheid met je gemeenschap vorm te geven door naar de kerk te gaan. Zo ook ik.

Nee, ik ben niet plotseling bekeerd. Maar de Heilig Hartkerk (zie logs wo 21 dec 2005, do 22 dec. 2005-1, do 22 dec. 2005-2, vr 23 dec. 2005, za 24 dec. 2005 en do 5 jan. 2006) had een open dag en aangezien ik er de laatste weken niet meer was geweest, leek me dit een goede reden om mijn neus weer eens in de Bredase scene van kunstenaars, krakers en levensgenieters te laten zien.

Het is nog steeds akelig leeg in de kerk sinds de ontruiming van december. Maar langzaam begint er weer iets te bloeien. Dat kwam zeker ook dankzij de expositie van kunstwerken, die voor de gelegenheid was opgesteld. Sommige kunstwerken stonden er maar voor de helft, met een briefje erbij dat de andere helft tijdens de ontruiming in de kraakwagens van de gemeente Breda was verdwenen. Het had iets indrukwekkends, zij het met wrange ondertoon.

Toch wel mooi dat door deze kleine kunstexpositie de bewoners van de kerk hebben laten zien dat, net als de vermeende wederopstanding van Jezus, ook de bewoners van de Heilig hartkerk genoeg veerkracht hebben om te herrijzen na eerst op ruwe wijze ontruimd te zijn. Het enige verschil is dat de krakers er iets meer tijd voor nodig hadden dan de drie dagen die de messias er voor nodig had.

Nieuwjaarsreceptie – vr 6 jan. 2006

De nieuwjaarsreceptie van de gemeente is het moment om mijn jaarlijkse grap uit de kast te trekken. Een driedelig pak waar je een klein eiland voor had kunnen kopen. Ik draag zelden een pak, maar als ik dat doe wil ook een mooier pak dan al die CDA-ers en VVD-ers bij elkaar. Dus wanneer beter dan bij de nieuwjaarsreceptie.

De krakers van de Heilig Hartkerk waren er ook. Of althans, een delegatie daarvan, om te laten zien dat ze niet uit het veld te slaan waren. En dat waren eigenlijk ook meteen de meest gezellige mensen die er aanwezig waren. Nog uren na het einde van de receptie maakten zij muziek in het rokersgedeelte. En hoewel ik zeker voor hen eerst wat onherkenbaar was in dat pak, heb ik er nog anderhalf uur bijgezeten.

De foto is overigens niet van de receptie. Deze is anderhalf jaar eerder genomen, bij de benoeming van Burgemeester Van der Velden. Dat was ook zo’n ‘pak-moment’.

Heilig Hartkerk (6) – do 5 jan. 2006

Wie dacht dat de week na nieuwjaar zou bestaan uit een beetje wezenloos voor je uit staren en relaxen, had het mis. 2006 is nog maar net uit en de heksenketel begint alweer. Of nee, eigenlijk was ‘ie nooit helemaal opgehouden. Er was al weer een raadsvergadering.

Oké, we waren er zelf debet aan als GroenLinks. Samen met de rest van de oppositie hadden we immers een spoeddebat aangevraagd over de Heilig Hartkerk (zie logs wo 21 dec 2005, do 22 dec. 2005-1, do 22 dec. 2005-2, vr 23 dec. 2005 en za 24 dec. 2005). Het woord spoed is in deze betrekkelijk, aangezien er tussen de ontruiming en het debat ruim twee weken zat, maar goed.

Voor wie het niet helemaal heeft bijgehouden: op 21 december werd de al achttien jaar gekraakte Heilig Hartkerk tijdelijk ontruimd vanwege een eerder geconstateerde, acuut brandgevaarlijke situatie. En ja, ook de bewoners zelf geven toe dat de kerk er wel eens beter opgeruimd had uitgezien. Wat de bewoners alleen nogal tegen de borst stuitte was dat de controle negen dagen eerder al had plaatsgevonden en dat in de tussentijd niemand had laten weten dat de situatie zo gevaarlijk was. Op woensdagochtend kregen ze zonder waarschuwing een bevel de kerk te verlaten, met nauwelijks tijd om hun persoonlijke bezittingen veilig te stellen. Vanaf dat moment ging bouw- en woningtoezicht aan de slag om alle brandgevaarlijke spullen te verwijderen. Aanvankelijk was beloofd dat die allemaal zouden worden opgeslagen, maar daar bleek later niets van terecht gekomen te zijn. En met die hele opruimingsoperatie zijn de bewoners tal van spullen, eigendommen en huisraad kwijtgeraakt. Die waren, zo heb ik zelf op die dag ter plaatse kunnen constateren, allemaal in de kraakwagen verdwenen.

Daar ging de raadsvergadering dus over. Het verwijt van GroenLinks kwam er kort gezegd op neer dat de operatie veel te onzorgvuldig was verlopen, waardoor vele spullen en kunstwerken zijn verdwenen. Nooit is er enig overleg gevoerd met de bewoners, terwijl daar voldoende tijd voor was en er met de bewoners van de kerk prima viel te overleggen.

Het college gaf echter geen duimbreed toe. Geen excuus voor de verloren spullen kon er vanaf. De bewoners konden via de normale weg een schadeclaim indienden, zo vertelde burgemeester Van der Velden zuinigjes. Alhoewel het hem was aan te zien dat hij duidelijk met de zaak in zijn maag zat. Jammer dat politici nooit groot genoeg zijn om soms gewoon toe te geven dat iets anders is gelopen dan je had gehoopt en dat dat niet de bedoeling was.

En bij VVD-wethouder Van Blerck konden de bewoners al helemaal niet op enige sympathie rekenen. Ofwel interesseert het haar geen zak, ofwel wil ze zichzelf het imago van ‘de vrouw van staal’ aanmeten. Emotieloos verkondigde Van Blerck dat zij niet van de krakersromantiek is.

Wie het nog het allerbondst maakte was VVD-raadslid Frank van Overveld. In een opgewonden standje, het zal wel verkiezingskoorts geweest zijn, slaakte zij de meest rechtse taal uit, die zelfs de leden van zijn eigen fractie de wenkbrauwen deed fronsen. Over de onzorgvuldige operatie sprak hij geen woord; des te meer over dat de leefwijze van de bewoners van de Heilig Hartkerk niet in zijn wereldbeeld paste. Een weinig liberale houding: de VVD was, vanuit hun liberale idealen, toch altijd zo tolerant naar andersdenkenden?

Uiteindelijk kwam er weinig concreets uit de vergadering. Een moties van GroenLinks, mede ondertekend door SP, D’66 en Leefbaar, waarin de gang van zaken werd afgekeurd haalde het niet. Datzelfde gold ook voor een motie waarin om een coulante vergoeding van de door de bewoners geleden schade werd gevraagd. Een motie van GroenLinks waarin we het college opdroegen de eigenaar van het pand aan te sporen de meest noodzakelijke reparaties aan het pand, voornamelijk het dak en de toren, nu eens ter hand te nemen, werd ook afgewezen door een meerderheid van de raad. En dat is vreemd, aangezien zelfs het CDA eerder al eens had gezegd dat het pand maar eens moest worden opgeknapt. En zo werd maar weer eens pijnlijk duidelijk dat die partij de daad, als het erop aankomt, niet bij het woord voegt.

Saillant detail: samen met koorlid Nandl had ik eerder die week een tekst geschreven over de hele zaak rond de Heilig Hartkerk. Dat protestlied hebben we met het koor Tegen de Wind Mee voorafgaande aan de vergadering gezongen. Wie het wil beluisteren kan dat hieronder.

Heilig Hart (5) – za 24 dec. 2005


foto: Johan van Gurp-BN/DeStem

Gelukkig was mijn afspraak met één van de kerkbewoners pas om twee uur ’s middags. Toen Jaap me wakker maakte met een ontbijt (op bed, jawel!) voelde ik me dermate beroerd dat ik niet veel meer op heb dan thee en grapefruitsap. Waarbij aangetekend moet worden dat het grapefruitsap niet zo geweldig viel.

Eén van de bewoners van de kerk had een computer met Internetaansluiting nodig. Ik had aangeboden dat de faciliteiten van de GroenLinks-fractie tot hun beschikking stonden. Behalve enkele telefoontjes werd een mailtje van de bewoners rondgestuurd aan zoveel mogelijk mensen. Het bericht spreekt voor zich en ik druk het hieronder dan ook af. Stuur het, op verzoek van de bewoners van de Heilig Hartkerk, door naar iedereen die er belangstelling voor zou kunnen hebben.

Beste Mensen,

Afgelopen woensdag heeft ons `dorp`de Heilig Hart Kerk in Breda op zijn grondvesten geschud. Een overmacht aan politie, brandweer en medewerkers van sloopbedrijf Stolwerk kwamen binnen zonder kloppen om ons huis onaangekondigd en op wel zeer ongebruikelijke wijze brandveilig te maken. (Lees SLOPEN). Dit tot grote verontwaardiging van (buurt)bewoners, kerkbezoekers, en de meerderheid van de gemeentelijke raadsleden. Voor de leken: Ons huis is sinds 1986 gekraakt ter voorkoming van afbraak van de kerk. Afgelopen jaar heeft zij de monumentenstatus verkregen. In de voorbije jaren is de `kraakkerk` een heus begrip geworden in de gemeente, en is zij tot een toevluchtsoord gemaakt voor en door (levens-) kunstenaars, wereldbereizigers, nieuwsgierigen en Gelovigen. Door de jaren heen is er door de goede samenwerking en wederzijdse openhartigheid een unieke vertrouwensband ontstaan tussen gemeente, politie, brandweer en `krakers`…….dachten wij.

Afgelopen woensdag werden we dus om half negen wakker gemaakt door oom agent met het bevel de Kerk te verlaten. De aanwezigen onder ons kregen welgeteld 30 minuten om dierbare bezittingen naar een veilig onderkomen te brengen. De tijd om weggekropen huisdieren te zoeken in de ontstane chaos was zelfs teveel gevraagd! Vervolgens is een sloopbedrijf de gehele dag bezig geweest om onze huisjes te slopen, het gebouw ernstig te beschadigen en persoonlijke eigendommen met kunstwerken te vernielen om daarna alles, maar dan ook alles, in de container te storten, behalve de al gereed staande vuilnis. Het elektriciteitscircuit gesaboteerd, gasleidingen onklaar gemaakt, en ter bevordering van de brandveiligheid de gehele waterleiding en blusinstallaties moedwillig(!) onherstelbaar gesloopt. Een twintigtal politieagenten hebben ondertussen de wacht gehouden om eventuele aanslagen(?) te voorkomen, lege cellen bleven leeg.

Donderdagochtend konden we onze ogen niet geloven, wat de avond ervoor nog mee leek te vallen (behalve het ontbreken van onze bedden), loog er bij daglicht niet om. Wij zijn er van overtuigd dat het huishouden van de gemeente op 1 dag het pand aanzienlijk meer schade heeft toegebracht dan negentien jaar bewoning van de kerk.

Het Spel van College van B&W wordt nu, na hevig verzet van de Gemeenteraad, op dusdanig niveau gespeeld, dat wij, de directe gedupeerden, niet gehoord of gezien willen worden en het College van B&W blijkbaar nog geen verantwoordelijkheid wil / kan of durft te nemen. Een schoolvoorbeeld van Burgervaderlijke Ongehoorzaamheid misschien?

Wij hebben alle aandacht en (juridische) hulp nodig om dit karakterloze optreden van de gemeente aan de kaak te stellen, en zo dmv. een rechtvaardige procedure tevens een andere invulling aan het begrip ‘spoedbestuursdwang’ te kunnen geven!

Wilt u reageren, heeft u suggesties of denkt u ons te kunnen helpen, bel naar 06-28468892 (onze computer heeft de waterschade niet kunnen bolwerken)
Reageren op Mariekeweggen @ hotmail.com is ook mogelijk, maar wij hebben er meer baat bij dat niet wij, maar de Gemeente Breda wordt aangesproken op haar besluitvorming en zich realiseert dat de Heilig Hart Kerk na negentien jaar niet meer weg te denken is uit de Bredase samenleving. E-mailadres Burgemeester vd Velden: burg.pacm.van.der.velden@breda.nl

De Bewoners en sympatisanten van de Heilig Hart Kerk wensen U een vrolijk Kerstfeest en een karaktervol 2006!

Deze tekst mag op welke wijze dan ook verveelvoudigd en openbaar gemaakt worden, graag!

Heilig Hart (4) – vr 23 dec. 2005


foto: Johan van Gurp-BN/DeStem

’s Ochtends een vergadering met de programcommissie, met daartussen vleugjes Heilig Hartkerk. Een hernieuwd bezoek aan de kerk zat er even niet in. Wel telefonisch overlegd met bewoners. En aangezien Jaap deze avond zou blijven eten, wilde ik eigenlijk ook nog enkele boodschappen doen.

Tijdens de vergadering van de programmacommissie ook kort overleg gehad met Johan Kwisthout van de SP over de aanvraag van een spoeddebat. Hij stelde een korte verklaring op die door de diverse partijen ondertekent kon worden. Het debat is inmiddels ook gepland: op 5 januari om 19.30 ten Stadhuize in Breda. Deze vergadering is openbaar toegankelijk. Iedereen die betrokken is bij de zaak nodig ik van harte uit om dan wel op de publieke tribune, dan wel beneden in de trouwzaal via televisie, de vergadering te volgen. De trouwzaal is wellicht de meest rielekste plek om te kijken: daar hoef je niet de hele tijd muisstil te zijn en kun je ook nog eens een keer per ongeluk vloeken.

Om twee uur een optreden met ons koor op de Balfortbrug, waar op deze dag werd herdacht dat precies 62 jaar geleden twintig Bredanaars hun leven verloren door een Engelse vliegtuigbom die per abuis boven deze wijk werd losgelaten. We begonnen met ‘Sagt mir wo die Blumen sind’, wat, zo hoorden we achteraf, niet door iedereen erg toepasselijk werd gevonden. Ook al is het nummer tegen de oorlog en staat het bijna symbool voor de strijd tegen Nazi-Duitsland, kennelijk ligt het gebruik van de Duitse taal bij dit soort gelegenheden voor sommigen nog steeds erg moeilijk.

’s Avonds gegeten en (erg veel) gedronken met Jaap, en later ook zijn vriendin Hedwig die onverwacht langskwam. Ondertussen werd ik nog gebeld door één van de bewoners van de kerk om een afspraak te maken voor zaterdagmiddag en plofte de rapportage over de ontruimingsactie die de gemeente die avond nog had laten bezorgen, op de mat.