Beraad – di 18 apr. 2006

Tweede paasdag is normaal een vrije dag. Maar vanwege de onderhandelingen had de fractie weinig tijd gehad om bijeen te komen. En dus besloten we op maandag toch maar bijeen te komen. Op dinsdag zou het er immers allemaal niet van komen. ’s Avonds zou de ledenvergadering van GroenLinks zich uitspreken over het bereikte onderhandelingsresultaat. En ’s Middags werd ik in de Tweede Kamer verwacht voor het maandelijkse Strategisch Beraad. En tot overmaat van ramp moest ik ook mijn auto nog naar de garage brengen.

Auto’s hebben de onhebbelijke gewoonte om problemen te gaan veroorzaken wanneer je geen tijd hebt om ze naar de garage te brengen en eigenlijk ook geen geld hebt om de reparatie te betalen. Dat is niet zo heel bijzonder, want dat is bij mij zo ongeveer altijd het geval.

Treinen hebben doorgaans ook een onhebbelijke gewoonte. Want hoe erg je zelf ook op tijd bent, je kunt op de NS rekenen om ervoor te zorgen dat je alsnog meer dan een half uur te laat op je eindbestemming arriveert. Deze keer was geen uitzondering.

Sinds de NS treinen met slechts enkele minuten vertraging op stations laat wachten zodat treinen die wel op tijd aankomen volgens de dienstregeling kunnen blijven rijden, is het stappen op een licht vertraagde trein een levensgevaarlijke onderneming. Ik vertrok in Breda met slechts vijf minuten vertraging, maar kwam 32 minuten te laat aan in Den Haag. Althans, volgens mijn agenda. Volgens het informatiebord van de NS op station Den Haag C.S. was de trein slechts twee minuten te laat aangekomen. Ergens tijdens mijn reis was de trein waar ik in zat namelijk ineens de volgende trein geworden. Alleen had er geen enkele conducteur de moeite genomen dat ook aan de passagiers mede te delen.

Gelukkig ging de rest van de dag wat voorspoediger. De ledenvergadering heeft het onderhandelingsresultaat goedgekeurd en daarmee is het laatste groene licht gegeven voor de groenlinkse deelname aan het college. En ondanks het feit dat ik het avondeten voor de zoveelste keer heb moeten laten schieten, smaakte het bier er niet minder om. In de politiek is er altijd wel een reden voor een klein feestje. En anders verzin je ze gewoon.

Naar de Kerk – zo 16 apr. 2006

Het was eerste Paasdag. De dag dat Jezus is herrezen uit zijn graf. Althans, dat beweert men. En als goede burger ga je dan naar de kerk. Want ook al ben je het hele jaar afvallig, met Pasen hoor je de saamhorigheid met je gemeenschap vorm te geven door naar de kerk te gaan. Zo ook ik.

Nee, ik ben niet plotseling bekeerd. Maar de Heilig Hartkerk (zie logs wo 21 dec 2005, do 22 dec. 2005-1, do 22 dec. 2005-2, vr 23 dec. 2005, za 24 dec. 2005 en do 5 jan. 2006) had een open dag en aangezien ik er de laatste weken niet meer was geweest, leek me dit een goede reden om mijn neus weer eens in de Bredase scene van kunstenaars, krakers en levensgenieters te laten zien.

Het is nog steeds akelig leeg in de kerk sinds de ontruiming van december. Maar langzaam begint er weer iets te bloeien. Dat kwam zeker ook dankzij de expositie van kunstwerken, die voor de gelegenheid was opgesteld. Sommige kunstwerken stonden er maar voor de helft, met een briefje erbij dat de andere helft tijdens de ontruiming in de kraakwagens van de gemeente Breda was verdwenen. Het had iets indrukwekkends, zij het met wrange ondertoon.

Toch wel mooi dat door deze kleine kunstexpositie de bewoners van de kerk hebben laten zien dat, net als de vermeende wederopstanding van Jezus, ook de bewoners van de Heilig hartkerk genoeg veerkracht hebben om te herrijzen na eerst op ruwe wijze ontruimd te zijn. Het enige verschil is dat de krakers er iets meer tijd voor nodig hadden dan de drie dagen die de messias er voor nodig had.

Open deuren – vr 14 apr. 2006

‘Kiezen voor Elkaar’, was de titel van het nieuwe coalitie-accoord tussen PvdA, CDA, Breda’97 en GroenLinks. Het kon niet lang duren voordat de pers daar ‘Kiezen op Elkaar’ van zou maken, verwijzend naar de mist van vertrouwelijkheid die de afgelopen weken rond de onderhandelingen hing. We gunden de pers hun woordgrapje. Sterker nog, toen Janus Oomen de vorige avond voorspelde dat de pers met deze parodie op de proppen zou komen, hebben we daar met z’n allen smakelijk om gelachen.

De perspresentatie ging voorspoedig. Er zaten een aantal moeilijke vragen bij, voornamelijk van financiële aard. En het is, zo blijkt inmiddels, voor de pers niet altijd even makkelijk om incidenteel en structureel geld uit elkaar te houden. Overigens is dat voor de gemiddelde politicus vaak net zo moeilijk. Sterker nog, voordat de onderhandelingen waren begonnen, had ik zelf ook niet zo’n helder beeld van de financiële stromen in de gemeente Breda. Dit ondanks de drie begrotingen die ik de afgelopen jaren heb moeten behandelen en ondanks alle jaarrekeningen die ik de revue heb zien passeren.

De onderhandelingen zaten er op. Het paasweekeinde ging ik gebruiken om eens goed uit te rusten. Genietend van ‘a job well done’.

Gesloten deuren (slot) – do 13 apr. 2006

Het zou de laatste onderhandelingsdag zijn. Erop of eronder dus. Maar diezelfde dag had ik ook nog een afspraak met Frank Zijlmans, directeur van poppodium MeZZ, en met onze nieuwe wethouderskandidaat Wilbert Willems. ‘s Middags om vier uur kwamen de onderhandelingsdelegaties een laatste keer op het stadskantoor bijeen.

Het ging over de portefeuilleverdeling. Formateur Marja Heerkens had vooraf al geïnformeerd bij de verschillende lijsttrekkers en kwam met een voorstel waar iedereen het mee eens kon zijn. Goede voorbereiding is het halve werk.

De meeste tijd waren we kwijt aan het wegwerken van spelfouten en grammaticale onjuistheden. Ruim twee weken hebben we lopen schaven en veranderen aan de teksten. Soms lag de nuance in een enkel gekozen woord of een zinsconstructie. En zoals dat gaat bij teksten waar constant in gestreept wordt, blijven er dan woorden staan die eigenlijk hadden moeten worden verwijderd, of zinsconstructies die niet meer kloppen.

‘s Avonds gingen de onderhandelingsdelegaties praten met hun fracties of, in ons geval, met een klankbordgroep bestaande uit de fractie, het bestuur en enkele belangstellende leden. Bij GroenLinks waren de leden kritisch, maar positief. En rond tien uur ‘s avonds kon ik Marja Heerkens dan ook mededelen dat onze klankbordgroep accoord was. Bij de PvdA-fractie werd toen al een klein feestje gevierd.

Toen Janus Oomen van het CDA binnenkwam, werd het stil. Hij wilde nog een paar wijzigingen in de tekst. Marja moest moeite doen om niet kwaad te worden. Het was immers alles of niets. Of je bent het eens met het onderhandelingsresultaat zoals het er nu ligt, of de onderhandelingen worden weer helemaal opengebroken. Even bekoelde de sfeer, totdat Janus Oomen lachend zei dat hij een grapje maakte en dat de hele CDA-fractie accoord was met het resultaat. Toch kan ik me niet helemaal aan de indruk onttrekken dat Janus wel degelijk aan zijn wijzigingsvoorstel had vastgehouden indien Marja zich toegeeflijker had opgesteld. Onderhandelen is een kunst.

De rest van de avond werd in Publieke Werken een vrolijk samenzijn gehouden van de nieuwe coalitie-partners. Alleen GroenLinks en de PvdA moesten nog goedkeuring van hun ledenvergadering krijgen. Maar dat er de volgende middag een perspresentatie van het nieuwe accoord zou zijn, was duidelijk. De gesloten deuren kunnen eindelijk geopend.

Gesloten deuren – di 11 apr. 2006

Over college-onderhandelingen valt weinig te zeggen, aangezien ze meestal, en zeker in Breda, min of meer achter gesloten deuren plaats vinden. Hetzelfde geldt voor de sollicitatiegesprekken met de kandidaten voor de functie van griffier. Vandaag waren zowel de laatste sollicitatiegesprekken, als weer een nieuwe aflevering in de college-onderhandelingen. Ik had nogal duidelijk een geheime dag.

Inhoudelijk waren we het over de teksten voor het coalitie-accoord zo’n beetje eens. Hier en daar werd nog een kleine toevoeging gedaan, maar de tien pagina’s met goede voornemens konden worden vastgesteld. Blijven nog twee andere belangrijke onderwerpen over: de verdeling van de wethoudersportefeuilles en de verdeling van de financiële middelen. Daar zouden we later nog op terugkomen. Veronderstellende dat dat allemaal goed zou komen, zou dacht Marja, zouden we ergens na pasen de stad kunnen tracteren op een nieuw college.

Overleg – ma 10 apr. 2006

De onderhandelingsdelegaties van PvdA, CDA Breda ’97 en GroenLinks waren al een heel eind op weg met hun accoord. Om de mening van onze leden te kunnen peilen was er een klankbordgroep in het leven geroepen die de tot nog toe geboekte resultaten kon beoordelen. De klankbordgroep kwam vanavond bij elkaar. Onderwerpen: het inhoudelijke accoord en onze wethouderskandidaat.

Eigenlijk had ik die avond ook een vergadering van het landelijke bestuur van GroenLinks. Maar ondanks de hele Sam Pormes-affaire en het daaropvolgende vertrek van partijvoorzitter Herman Meijer (zie blogs za 17 dec. 2005, za 1 apr. 2006, zo 2 apr. 2006 en nogmaals zo 2 apr. 2006) vond ik de onderhandelingen in Breda prioriteit hebben. Ik heb dus verstek moeten laten gaan.

De klankbordgroep was vooralsnog tevreden over het resultaat, alhoewel er ook behoorlijk wat commentaar was op sommige punten. Over het algemeen heerste een tevreden gevoel. Ik kon met een gerust hart de avond in.

Brugman – di 4 apr. 2006

Vijf lijsttrekkers kwamen samen in Café de Boswachter in het Liesbos. Waren het geheime onderhandelingen voor de vorming van een nieuw college? Was De Boswachter het Des Indes-hotel van Breda, waar een totaal onverwachte nieuwe coalitie gesmeed zou gaan worden?

Niets van dat alles. Samen met vier andere fractievoorzitters had ik zitting in de selectiecommissie voor een nieuwe griffier (zie web-log do 1 nov. 2005 en
do 12 jan. 2006). Deze dagen stonden de sollicitatiegesprekken op de agenda. En aangezien het bij dit soort functies gebruikelijk is om niet aan de grote klok te hangen wie er allemaal gesolliciteerd heeft en het uiteindelijk niet geworden is, worden dat soort gesprekken een beetje in een rustige omgeving gehouden.

Overigens waren er die avond wel weer onderhandelingen. Dat begon met een etentje en eindigde in de oude college-kamer in het Stadhuis. De verschillende partijen legden hun belangrijkste punten voor het nieuwe college-programma op tafel. Je kunt je voorstellen dat het een lange sessie werd.

Crisis (slot) – zo 2 april 2006

Herman Meijer, partijvoorzitter van GroenLinks, is afgetreden. De rest van het partijbestuur bleef aan. Tegen alle gevoel, tegen alle vezels in. Maar er werd een beroep op ons gedaan. Een beroep om de partij niet geheel te onthoofden. En wij conformeerden…

Ik denk dat het de eerste keer is dat ik een vieze smaak overhoudt aan de politiek. Denken…, ik weet het wel zeker. Want in de zaak Sam Pormes hebben we als partijbestuur altijd gezamenlijk opgetrokken. Daarom was er gevoelsmatig ook maar een optie mogenlijk: gezamenlijk aftreden. En dat is vanmiddag, tijdens een spoedzitting, ook lange tijd de bedoeling geweest.

Maar het klemmende beroep vanuit diverse geledingen van de partij om de partij niet stuurloos achter te laten, woog zwaar. En ook Herman Meijer deed een klemmend beroep op de rest van ‘zijn’ bestuur om GroenLinks niet als een schip zonder kapitein achter te laten. Met pijn in het hard gaf de rest van het bestuur gehoor aan deze oproep. Tegen het gevoel, tegen alle vezels in.

Diverse bestuursleden jankten, toen duidelijk werd dat Herman het koningsoffer bracht. Namens ons allemaal. Zonder enig spoor van plezier of eer, maar met het besef dat het het beste is voor GroenLinks, blijft de rest van het gemankeerde Partijbestuur aan, tot aan het volgende congres.

Crisis (2) – zo 2 apr. 2006

Het is bijna drie uur ’s nachts en heb de hele tijd zitten denken aan de consequenties van wat er vandaag is gebeurd. Waar staan we nu, waar staan we over iets meer dan elf uur, wanneer het Partijbestuur in spoedzitting bijeenkomt.

Het is duidelijk dat er een conflict is tussen de partijraad van GroenLinks en het Partijbestuur, waar ik in zat. Reden is de bizarre beslissing van de Partijraad om het royement van Sam Pormes terug te draaien. Er zijn wel eens vaker meningsverschillen, maar hier gaat het om een majeure kwestie.

Het bestuur kan bijna niet anders dan hier de uiterste consequentie aan verbinden, namelijk opstappen. Ook minstens twee leden van de Eerste Kamerfractie maken, zo gaat het gerucht, op dit moment dezelfde afweging. Wat mij betreft kunnen zij aanblijven. Zij zijn niet verantwoordelijk voor hetgeen is gebeurd, dat is het partijbestuur.

Tegelijk ben ik er van overtuigd dat de Partijraad in deze kwestie niet de mening van de leden vertegenwoordigd. Daarnaast berust hun argumentatie om het royement terug te draaien op een opeenvolging van verkeerde inzichten en argumentaties. Een congres zou zich over de zaak moeten uitspreken. Maar dat lijkt procudereel, zover ik nu kan overzien, niet mogelijk.

En ondertussen zit Partijvoorzitter Herman Meijer waarschijnlijk thuis te tobben en zich af te vragen of hij dingen anders had moeten doen. Als als…, da’s verbrande turf. Maar daar denk je op zo’n moment niet aan.

Het is iets voor drie, ik zie nog geen antwoorden. Wachtend op de briljante ingeving die ergens tussen nu en twee uur ’s middags moet komen, verzucht ik en denk ik bij mezelf: wat is politiek toch een allejezus afwisselend vak.

Crisis – za 1 apr. 2006

“Ik heb nieuws voor je, dat je vast wel wilt weten”, zei een stem aan de andere kant van de telefoon. Ik kreeg een verslag van wat er zojuist in de partijraad was gebeurd. Deze controlerende raad had zojuist besloten dat het Royement van ex-GroenLinks Eerste Kamerlid Sam Pormes ongegrond is verklaard.

Sam Pormes wordt ervan verdacht dat hij eind jaren ’70 heeft deelgenomen aan een terroristisch opleidingskamp in Zuid-Jemen. Dat heeft hij altijd voor de partij verzwegen. Toen de beschuldigingen van HP/DeTijd door een intern onderzoek van GroenLinks grotendeels werden bevestigd en Sam Pormes niet bereid was duidelijkheid te verschaffen over waar hij dan wel was in zijn vermeende Jemen-periode, besloot het bestuur om Sam Pormes te vragen zijn Eerste Kamerzetel op te geven. Toen hij dat niet deed, heeft het bestuur hem geroyeerd.

Pormes ging in beroep tegen die beslissing bij de partijraad. Deze heeft, met 30 stemmen voor en 26 tegen, dit beroep gegrond verklaard. Een verregaande en totaal onbegrijpelijke beslissing. De partijraad lijkt de consequenties van deze beslissing niet te overzien en het roept zelfs vraagtekens op bij de deskundigheid van de partijraad. De structuur van dit orgaan, dat de mening van de leden van GroenLinks zou moeten vertegenwoordigen, moet nodig worden herzien. Ik geloof namelijk niet dat van de 56 aanwezige partijraadsleden er meer dan een handjevol zijn geweest die hun opstelling eerst hebben besproken met de GroenLinks-afdeling die zij op papier zouden moeten vertegenwoordigen.

Het partijbestuur heeft aangekondigd zich nu te beraden op zijn positie. Wie de taal van de politiek een beetje begrijpt, snapt precies wat daarmee bedoeld wordt. Deze beslissing is voor ons als partijbestuurders onacceptabel, en daar dienen consequenties aan verbonden te worden.

Binnenkort zal dus een extra congres moeten worden georganiseerd, waarbij een nieuw partijbestuur wordt gekozen. Wat mij betreft spreken de leden van GroenLinks zich op dat congres ook uit over deze beslissing van de partijraad. Als het congres verstandig is, beslissen zij op dat congres tevens dat de beslissing van de partijraad teruggedraaid wordt en dat Pormes alsnog zijn Eerste Kamerzetel moet opgeven. Dat zou wat mij betreft de enige juiste keuze zijn.