Zaterdag. Een doodgewone zaterdag. Waarop mensen gewoon weer een beetje kunnen consumeren. Da’s goed voor de economie.
En dus begon ik me al vast klaar te maken voor de grote reis. Allereerst een bezoekje aan de kapper en vervolgens naar de fotowinkel. Want ik moest natuurlijk fotorolletjes hebben.
En dus stapte ik vrolijk de fotozaak binnen voor twee rolletjes Kodak NC 160 asa. De jongste bediende keek me vragend aan. In de koelkast, wees ik naar een plek achter de kassa om er vervolgens achter te komen dat de plek waar ooit een koelkast met fotorolletjes stond akelig leeg was. De jongste bediende keek vervolgens, nog steeds even vragend, zijn bazin aan. Ik deed hetzelfde.
De bazin liep vrolijk naar achteren en verzette een stapel dozen van waarachter de koelkast in het zicht verscheen. Ze pakte twee rolletjes Kodak NC 160 asa en gaf ze aan de jongste bediende die ze vervolgens onder de scanner hield.
‘Bliep’, zei de computer, maar er verscheen geen prijs op het kassascherm. „Zes euro vijftig per stuk”, zei de bazin, die zich ineens realiseerde dat de fotorolletjes nog nooit in het systeem waren ingevoerd. „och”, zei ze schouderophalend, „we verkopen ze toch nooit.”
Onwillekeurig voelde ik me hopeloos ouderwets toen ik schuchter de fotozaak verliet.
Tweede Kerstdag. Eten bij moeders. Wegens familieomstandigheden dit jaar met zes mensen.
Mijn broer en zijn vrouw namen mijn vijf maanden oude nichtje mee. En moeder had ook haar jongste broertje meegevraagd, nu oma besloten heeft zich niet meer te laten rondzeulen met de kerst, een taak die voorheen altijd maar weer door mijn jongste oom vervuld moest worden.
Nu heb ik het vijf maanden lang kunnen uitstellen, maar onherroepelijk kwam het moment dat ik het kleine ding ook in mijn handen gepropt kreeg. Even hoopte ik nog vurig dat het zo hard zou janken dat één van de ouders het snel weer terug zou pakken, maar Esra bleef verbazingwekkend stil. Voor eventjes dan.
Aan de eettafel begon me iets bijzonders op te vallen. Allereerst dat ze zich, in de buurt van babies, licht infantiel beginnen te gedragen. Maar meer nog dat ze elkaar alleen nog maar aanspreken via het kind. „Leuk hè, dat Ome Selçuk erbij is”, zei mijn broer tegen de kleine Esra, daarmee mijn bestaan bevestigend. Om te vervolgen met „zeg maar tegen Ome Selçuk dat ‘ie best wel wat vaker langs mag komen”, daarmee de verwachting over het spraakvermogen van de kleine Esra ietwat te hoog gesteld te hebben.
Een oude conclusie werd herbevestigd. Kinderen. Ik laat het toch maar het liefst aan anderen over. Gelukkig denkt mijn broer daar heel anders over.
De Kerstmaaltijd bestond uit Rode Kool met appeltjes en gebakken aardappelen. Het hoogtepunt van de televisieavond bestond uit de kerstspecial van Dr. Who. En daarmee leek eerste kerstdag verbazingwekkend veel op de eerste kerstdag van vorig jaar.
Blijkt het leven ineens toch een aaneenschakeling van herhalingen te zijn.
De laatste dag van het Glazen Huis. Rond een uur of vier werd de Grote Markt omheind om een te grote toeloop van mensen te voorkomen. Dus rond een uur of vier zorgde ik dat ik al op de Grote Markt was.
Warm was het niet en dus besloot ik na mijn eerste biertje over te stappen op Bacardi-cola. De dj’s in het Glazen huis gingen hun op drie na laatste uur in. Het bleef spannend of althans, ze maakten het spannend. Zouden ze de tweeëneenhalf miljoen bij elkaar gebracht hebben die nodig is om nog eens eenzelfde bedrag van de minister van Ontwikkelingssamenwerking te krijgen. Ik nam nog een Baco.
De markt stroomde vol totdat ons het bericht bereikte dat de markt inmiddels afgesloten was. Op het podium tegenover het glazen huis begon de eerste soundcheck voor de televisieuitzending op Nederland 3. Ondertussen werd ik omringd door de halve PvdA-fractie. We namen allemaal nog een Baco.
Ilse deLange stond op het podium. En Novastar. Wij namen ondertussen nog maar een Baco. Totdat langzaam het moment kwam dat de dj’s uit het huis mochten. Enthousiast als ik kan zijn viste – en kreeg – ik nog een hand van Paul Rabbering en Giel Beelen. We namen nog maar een Baco.
Het werd spannend. Welk bedrag was er opgehaald. Welnu, 3.137.937 euro. En daar komt dus nog 2,5 miljoen bij. Collega-raadslid Solveig en ik vielen elkaar in de armen en, jawel, namen nog een Baco. Om vervolgens helemaal uitzinnig te worden toen anti-held Jordi van Loon opkwam om zijn hit ‘Toverbal’ te zingen voor een propvolle Grote Markt.
En terwijl vervolgens het programma snel werd afgeraffeld om voor de nachtmis stil te kunnen zijn, ging ik naar de Boul. Waar ik Thadde tegenkwam en wij beiden nog goed waren voor een dozijn of wat Baco’s. Het is kerstmis.
Maandagochtend had ik een afspraak met een filmcrew van het CDA. De Christen Democraten zijn bezig met een project over ontwikkelingssamenwerking en religie. De film was bedoeld om het thema van verschillende invalshoeken te benaderen.
Ongetwijfeld hadden ze een beetje gehoopt dat ik er als atheïst een rabiaat anti-Paapse of zelfs anti-gelovige instelling op zou nahouden. Dat zou voor de balans van hun film wel goed uitkomen. Helaas moest ik ze teleurstellen. Een jaar of tien geleden was ik nog fel gekant tegen alles dat met de kerk te maken had. Ik ben er, door schade en schande wijs geworden, in de jaren echter wat genuanceerder op geworden.
De rotsvaste overtuiging van veel gelovigen, die deel ik niet. En op onderwerpen waar ik het met gelovigen over eens ben, zullen we er een verschillende motivatie op nahouden. Om maar even kort door de bocht te zijn: een gelovige doet aan naastenliefde omdat het is voorgeschreven, ik heb het ideaal van een betere wereld omdat ik dat vanuit mezelf vindt.
Maar ondanks al die verschillen zie ik genoeg mensen die vanuit eender welke religieuze overtuiging hetzelfde nastreven als ik. En soms met een tomeloze inzet die ik bewonderenswaardig vindt. Zolang de gelovige zijn geloof niet opdringt en – om maar in de ontwikkelingssamenwerking te blijven – geen zendingswerk doet maar humanitaire hulp verleent, welke reden zou een atheïst dan nog kunnen hebben om dat af te wijzen. Kortom: religieuze organisaties dienen zich niet op te stellen als missionarissen, net zoals een ‘seculiere’ hulporganisatie het niet tot doel dient te hebben de mensen van het geloof af te helpen.
Wat ik nooit helemaal begrijp, is dat mensen een god nodig hebben als motief om goed werk te verrichten. Maar dat onbegrip hoeft niet te leiden tot afkeuring of disrespect. Net zoals atheïsten het niet standaard bij het rechte eind hebben. Ik ben ervan overtuigd dat er ook in dat kamp voldoende klootzakken rondlopen waar ik niets mee te maken zou willen hebben. En met die redenering heb ik god niet uitgesloten, maar slechts irrelevant verklaard.
Ik kon het niet laten te eindigen met het verhaal van de barmhartige Samaritaan, dat Jezus vertelde. Een reiziger ligt op de weg van Jeruzalem naar Jericho gewond in de woestijn. Een priester die voorbij komt, loopt met een grote boog om de gewonde man heen en ook Leviet loopt om de man heen. De derde passant, een Samaritaan, gaat echter naar de man toe en zalft zijn wonden. Hij neemt hem mee naar de dichtstbijzijnde herberg en betaald de waard voor ’s mans verzorging. Wie, zo vraagt Jezus, had hier zijn naaste lief?
Een mens wordt niet beoordeeld om de woorden die hij belijdt, maar om de daden die hij doet.
Om onze reis al vast voor te bespreken, leek het ons een goed idee om samen wat te eten. Het was tevens een goed moment om Perlita, de vriendin van Sebi, wat beter te leren kennen. Als je weken met iemand opgescheept zit, beter dat er dan ook goed mee op kan schieten.
Den Bosch leek ons een goede plek, zo halverwege mijn (Breda) en hun (Utrecht) woonplek. Voor treinreizigers althans, voor autoreizigers zou het AC-restaurant bij Meerkerk een logischer locatie zijn geweest. Op zich al een reden om voor het openbaar vervoer te kiezen.
Wandelend door het centrum van Den Bosch werd al meteen duidelijk voor welke problemen we de komende weken zouden kunnen komen te staan. Alleen al met de keuze van het restaurant waren we een goed uur bezig.
Heel Breda is in de ban van het Glazen Huis. Zo ook de plaatselijke poporganisatie POB. In het Hijgend Hert stonden de hele dag bands te spelen voor nop. De opbrengst ging naar het Glazen Huis.
Er is geen ontkomen aan, aan het Glazen Huis. De dj’s weten niet wat ze meemaken. Vorig jaar stond het huis op het plein in Den Haag. Telkens als ik het kamergebouw binnenliep of weer verliet, zag ik een handjevol mensen op het tochtige plein rond het huis staan. Heel wat anders dan de menigte die hier in Breda dagelijks op de Grote Markt staat.
Natuurlijk is er veel aan gelegen om Breda van zijn beste en – toegegeven – enigszins mallotige kant te laten zien. Volgens mij gaat dat totnogtoe prima.
De ambtenaren die jarenlang aan de opening van de Haven hebben gewerkt, werden getrakteerd op een avondje NAC. Een kleine delegatie raadsleden, waaronder ik, vergezelden hen.
Behalve het onvermijdelijke netwerken wat daar nu eenmaal bij hoort, was ik getuige van een prachtige overwinning van de geelzwarten. En dus zakte ik na afloop van de wedstrijd nog even naar de gracht om daar met mijn broer en zijn vrouw, trouwe bezoekers van Vak G, een pintje te vatten.
Weer wat later nam ik nog even een kijkje in de bestuurskamer, waar op dat moment 3fm-dj Gerard Ekdom probeerde geld bij elkaar te sprokkelen door handen te schudden. Per geschudde hand doneert kabelmaatschappij Ziggo een euro aan Serious Request. En dus kreeg hij van mij een linker, en een rechterhand. Voor de mensen die zich afvragen hoe dat allemaal bijgehouden werd: achter Gerard liep een man met een teller. Eerlijk is eerlijk, ik herkende Ekdom, als trouwe 3fm-luisteraar, pas nadat hij begon te praten aan zijn stem. iets wat hem, als echte radioman, dan weer enorm deugd deed.
Nu geloof ik dat ik ergens aan het einde van de avond ook nog met een voetballer heb gesproken en ik meen me zelfs te herinneren dat het Tim Gillissen was. Hoe dan ook iemand met weinig wedstrijden op zijn naam. Maar vast nog altijd een stuk meer dan ik, denk ik dan meteen weer.
Het Glazen Huis staat in Breda. Voor diegenen die niet weten wat dat is: onder welke rots komen jullie vandaan?
Het was sowieso een bruisende vrijdag in het Bredase. Zo was er de opening van het tweede deel van de Nieuwe Haven, dat gepaard ging met een sfeervol ingerichte kerstmarkt. Dankzij de voltooiing van dit deel van de haven is Breda er een mooie wandelboulevard rijker op geworden.
Ik was die avond samen met oud-commissielid Rian Verweijmeren op pad. Die me vervolgens, nadat we eerst enkele pinten naar binnen sloegen bij een soort drijvende ski-hut-achtige taverne die naast de tijdelijke ijsbaan in de haven was verrezen, als onderdeel van mijn opvoeding, nog even de Venice, Bredaas’ oudste homokroeg, binnen sleepte. Waarna het vervolgens mijn beurt was om haar de Boulevard mee in te slepen.
Toen Rian enkele uren later huiswaarts keerde, was voor mij de avond nog alles behalve om. Zo had ik me de hele dag al voorgenomen een donatie voor het Glazen Huis te doen en aangezien het inmiddels al sluitingstijd was geweest en er dus binnen niet meer zo veel te beleven viel, leek dit daarvoor het ideale moment. Iets waar ik de volgende dag, nadat ik het geluidsfragment had teruggehoord, al weer heel anders over dacht.
Daarmee was het nog nauwelijks gedaan met de feestvreugde. Zo was er, wist één van de barmaatjes van de Boulevard me te vertellen, nog ergens een feestje gaande waar we absoluut naar toe moesten. En aldus geschiedde. Daar ontmoette ik een Duitser uit Hamburg die ik nog wist te overtuigen dat we bij mij echt nog een fles whisky soldaat moesten maken. Waar we ook nog even werden gestoord door de bovenbuurman die samen met twee vrienden tot de vreselijke ontdekking was gekomen dat zijn biervoorraad op was, maar de mijne wellicht nog niet.
Het was al lang licht en over tienen toen ik eindelijk ging slapen. Waarom begint het reces bij mij toch altijd met zo’n dwangmatig bacchanaal?
Het Tweede Kamerfractie houdt eenmaal per jaar een kerstdiner voor haar medewerkers. Dat is logisch, want zoiets meermaals per jaar doen, zou best wel vreemd zijn.
Het zal de gezelligheid wel geweest zijn die me uiteindelijk mijn laatste trein deed missen. Gelukkig heb ik enkele vrienden in Den Haag wonen, die ik kon bellen om een slaapplaats voor mezelf te regelen. Jaap bijvoorbeeld, die sinds enkele maanden op een woonboot in de Haagvliet.
En, geheel indachtig de kerstgedachte, was er voor mij nog plaats in de herberg. Maar goed, ik was dan ook niet hoogzwanger aan het rondreizen op een ezel.
