Luis, een jongeman waarvan ik vermoed dat hij uit Kameroen komt, vertelde zijn verhaal over discriminatie op de arbeidsmarkt. Zijn vrouw was verloskundige, heeft al haar diploma’s laten omzetten, en komt toch niet verder dan schoonmaakster. Terwijl dit land volgens mij zit te springen om verloskundigen.
In het kader van de totstandkoming van het nieuwe integratiebeleid was een serie stadsgesprekken georganiseerd. In groepjes van acht mensen werd een aantal thema’s diepgaand besproken, in twee sessies van een uur. Van waardering van het probleem, via positieve voorbeelden, naar mogelijke oplossingen en concrete acties.
Het aardige was dat die aanpak wel werkt. In ons groepje zat ook een ambtenaar van Sociale Zaken die op een gegeven moment aanbood om eens actief op zoek te gaan naar vacatures voor de doelgroep van Luis. Behalve zijn vrouw heeft hij nog 200 andere mensen in zijn kaartenbak zitten die ook niet aan een baan komen. Misschien geen structurele oplossing voor de discriminatie op de arbeidsmarkt, maar wel een concreet arbeidsperspectief voor de mensen die het betreft.
Hoe komt het nu dat er anno 2008 nog steeds zoveel verborgen discriminatie is. Volgens mij omdat we het niet in de gaten hebben. Ondernemer Ben, die ook aan het gesprek deelnam, verwoordde het pregnant. Mensen zoeken al snel collegae die op hen lijken. Dus als de sollicitatiecommissie uit blanke mannen van middelbare leeftijd bestaat, wordt al snel gekozen voor een andere blanke man van middelbare leeftijd. Als die niet voorradig is, komen de vrouwen in beeld en pas later de Nederlanders van niet-westerse komaf en helemaal op het eind de nieuwe immigranten. En voor de groep mensen die het betreft: niets is zo fnuikend als denken dat je er niet bij hoort.
Maar weinigen zullen zich bewust zijn dat het vaak zo werkt. En zolang bedrijven de meerwaarde van een divers samengestelde organisatie niet zien, zal dat ook maar langzaam veranderen. Daar kun je boos en verdrietig om worden, maar daarmee is het probleem niet uit de wereld. De vraag die voor mij onbeantwoord bleef: hoe kun je bij de werkgevers, de managers die nieuw personeel aannemen, de knop in hun hoofd omzetten. Hoe forceer je de klik waardoor men ineens inziet dat het anders kan, diverser moet. Dat lukt niet met rationele argumenten en kilo’s voorlichting. Het is een gevoelsding. Als iemand daar eens een zinnig antwoord op zou kunnen geven.
