Ooit, bij de behandeling van de begroting anderhalf jaar geleden, kwam het CDA ineens met een plan om een woonwijk te gaan bouwen boven de Bredestraat. Behalve de SP was niemand voorstander van dat onzalige plan.
Desondanks stond er een half jaar later in de Kadernota dat in een onderzoek in het kader van de structuurvisie in een onderzoek ook meegenomen zou worden wat de mogelijkheden waren van bouwen boven de Bredestraat. En sindsdien zorgt de Bredestraat voor reuring in de politiek. Zo ook deze raadsvergadering, toen D’66-raadslid Bart Vos met een motie kwam om het onderzoek naar bouwen boven de Bredestraat te schrappen.
Nu is GroenLinks helemaal niet bang voor een onderzoek naar bouwen boven de Bredestraat. We zijn er van overtuigd dat aangetoond zal worden dat het ecologisch niet verantwoord is om daar te bouwen, de grond er vanwege de waterhuishouding ook niet geschikt voor is en dat het, met alle infrastructurele kosten, aanleg van voorzieningen en de benodigde natuurcompensatie ook nog eens financiëel onaantrekkelijk is. Ook zal blijken dat het ontwikkelen van de Bredestrat ten koste zal gaan van de uitwerking van andere plannen elders in de stad. Je vult dus het ene gat met het andere. Het CDA is daar echter allemaal niet zo zeker van.
Laat dat onderzoek er daarom asjeblieft komen. Alleen met een objectief onderzoek kan ook het CDA ervan overtuigd worden dat bouwen boven de Bredestraat een zinloos plan is en dat andere bouwlocaties veel zinvoller zijn om snel te ontwikkelen. Met de resultaten van het onderzoek in de hand, kan het plan van bouwen boven de Bredestraat dan definitief van tafel.
Er zijn, om de wereld voor het gemak maar even schromelijk te simplificeren, twee manieren van politiek bedrijven. Allereerst zijn er aanhangers van wat ik voor nu omschrijf als Sturm und Drang. De tweede methode is die van de Realpolitik.
Zelf ben ik een Realpolitiker. Dat past ook goed bij mijn rol als lijsttrekker, onderhandelaar en inmiddels fractievoorzitter van een coalitiepartij. Wil ik bij de coalitiepartners steun verzamelen voor onze groenlinkse belangen, zal ik ook open moeten staan voor hun inbreng. Bij tegenstrijdige standpunten zoeken we naar een compromis. Doen we dat niet, geldt de wet van de sterkste en die zal GroenLinks als kleinste coalitiepartner in de regel verliezen. En voor mij telt uiteindelijk het resultaat.
De Sturm und Drangers zullen dat niet met me eens zijn. Zij zien de politiek als een arena voor het uitwisselen van standpunten, meningen en, in sommige gevallen, zelfs hele brede maatschappelijke visies. Daar is op zich niets mis mee en voor het debat zelfs reuze interessant. Maar het onwrikbaar verkondigen van de eigen mening leidt in het beste geval tot een incidenteel succesje, maar vaker tot een stilstand in de dialoog. Getuigenispolitiek zonder resultaat.
Politiek is niet alleen de kunst van het zo mooi en duidelijk mogelijk herhalen van de eigen mening. Het is ook de kunst van het behalen van meerderheden en het nemen van werkbare politieke besluiten. Politiek is niet alleen aandacht krijgen voor het standpunt, het is nog veel meer het bijsturen van het beleid in de door GroenLinks gewenste richting. Het benadrukken van verschillen van inzicht is nodig en wenselijk, zolang in het daaropvolgende debat iedereen open staat voor andermans argumenten.
Het handjevol Sturm und Drangers in de afdeling vindt elk compromis maar een slap aftreksel van de eigen idealen. En beredeneerd vanuit het eigen ideaal hebben ze daar wellicht gelijk in. Bezien echter vanuit het reguliere beleid kan een nieuw compromis binnen een coalitie juist heel erg groen-rood gekleurd zijn. En dat stuk is interessant.
Ter illustratie: drie studenten drinken een avond in de kroeg en hebben een gezamenlijke rekening van dertig euro. Ze lappen alle drie een tientje. De uitbater vond de studenten wel vriendelijk en zei tegen zijn barman dat hij maar vijf-en-twintig euro hoefde af te rekenen. Aangezien vijf euro moeilijk door drie te delen is, besluiten de studenten de barman twee euro fooi te geven.
De studenten hebben ieder negen euro betaald, samen 27 euro en de barman heeft twee euro in zijn eigen zak gestoken. Maar waar is nu die laatstem dertigste euro gebleven? Wie alleen maar wil zien wat ‘ie verliest, zal de verloren euro niet kunnen verklaren. Wie echter kijkt naar wat ‘ie terug heeft gekregen, telt de drie terug ontvangen euro’s op bij de 27 en komt uit op dertig.
Ik kon met goed fatsoen de werkgroep Integratie niet meer afgelasten, ook al had ik liever naar de bekerwedstrijd Feyenoord-Nac gekeken. Soit, je kunt nu eenmaal niet alles van te voren ideaal plannen.
Ik kon natuurlijk nog altijd proberen de vergadering kort te houden. Dat is sowieso altijd een goed idee. Niemand zit te wachten op ellenlange vergaderingen.
Precies tijdens de rust kwam ik alsnog het café binnen. De stand was toen nog 0-0. Dat zou, helaas voor NAC, niet lang zo blijven. De avond werd er niet vrolijker op.
Aan het einde van de avond kwam ik de burgemeester van Uden nog tegen. Althans, zo stelde hij zich voor; ik geloofde hem niet. Gelukkig geloofde hij ook niet dat ik fractievoorzitter van GroenLinks was.
Het fractievoorzittersoverleg stond geheel in het teken van verzoening. Nadat de oppositie bij de behandeling van de pré-Kadernota was weggelopen, was er enig missiewerk te verrichten.
En dus werd de ui tijdens het fractievoorzittersoverleg laag voor laag afgepeld. De pijn zat ‘m natuurlijk in het overleg dat de coalitiepartijen gehad hadden in het kader van de tussenbalans. Maar vooral in de in hun ogen onduidelijke rol die wethouder Marja Heerkens daar als lijsttrekker van de PvdA in had.
Een aantal keren peilde de burgemeester of de persoonlijke verhoudingen in de raad wellicht aangetast waren. Het werd door iedereen ontkend. En los van een paar mensen die elkaar misschien wat minder graag mogen, denk ik dat het ook allemaal best wel snor zit in deze raad. Nee, het ging echt over de coalitie die samen een deel van de poet had verdeeld en de manier waarop dat gebeurde.
Behalve dan voor de SP. Die had het na twee jaar eigenlijk helemaal gehad. Voor fractievoorzitter Vergroesen was dit slechts de druppel die de emmer deed overlopen. Helaas bleek hij, na diverse keren vragen, niet in staat uit te leggen waar de rest van de emmer dan mee gevuld was. Het zal wel een klein emmertje geweest zijn, dacht ik toen maar.
Hoe dan ook, we zijn eruit. Er komt een analyses: één over de gang van zaken rond de tussenbalans van de coalitie en een onderzoek naar de stand van het dualisme in Breda. Over de resultaten kan vervolgens naar hartelust gedebatteerd worden. Samen, met de oppositie.
Aangezien mijn moeder al jaren niet meer weet wat ze mij voor mijn verjaardag moet geven, en ik niet weet wat ik moet vragen, vonden we het beiden een goed idee om dan maar samen met mijn broer en zijn vrouw wat te gaan eten.
Zulke afspraken gaan meestal gepaard met het trekken van agenda’s en het doornemen van alle data waarop we niet kunnen. Meestal blijkt er dan ergens een maand later wel een moment te zijn waarop iedereen kan. Heel vaak blijkt dat ook een zondag te zijn. Is dat christendom dus toch nog ergens goed voor. (*
*) Deze voor sommigen extremisten bijtende of spottende opmerking is zeker niet bedoeld als belediging en dient dan ook niet zo te worden opgevat. Vervolgingen op basis van artikel 127 van het wetboek voor Strafverordening kan dan ook achterwege blijven. Ook vergelding is volstrekt niet opportuun.
De pré-kadernotabehandeling was het summum van dualisme, heette het in Breda. De gemeenteraad zet in die vergadring, zonder inmenging van het college, een eigen agenda neer voor het komende jaar. Zo dualistisch, dat moesten onze gasten uit Sint Maarten en Aruba zien. Ook daar wordt binnenkort namelijk het dualisme ingevoerd.
Helaas, ook voor hen, het was een tam en ronduit saai debat omdat de voltallige oppositieal vrij snel opstapte uit de vergadering. Ze vonden het onbehoorlijk dat de coalitiepartijen in hun aanvulling op het coalitieaccoord al een deel van de gelden hadden verdeeld.
Ik vond het nogal een zwaar middel. Sowieso houd ik er niet heel erg van om als volksvertegenwoordiger de vergadering te verlaten. De laatste keer dat GroenLinks dat deed, was in 2000, toen na een motie van het CDA de oppositie geheel buiten spel was gezet met het naar de raad halen van Artikel 19-procedures. Daar waren voortaan dertien handtekeningen voor nodig. De oppositie had toen acht zetels.
Als je al uit een vergadering wegloopt, doe je dat omdat je genegeerd wordt. De oppositie wordt niet genegeerd. Sterker nog, er was nog voldoende geld om ook wensen van de oppositie in te vullen. Maar daar lag misschien ook niet de werkelijke pijn.
Dat bleek vooral uit het wensenlijstje dat de oppositiepartijen vlak voor hun vertrek nog achterlieten. Dat kwam voor 80% overeen met de wensen van de coalitiepartijen, ware het niet dat cultuur en milieu er bij ons wat beter voor stonden. En waar moet je als oppositie dan nog oppositie tegen voeren?
Als er op de inhoud niet meer gedebatteerd hoeft te worden, dan kun je natuurlijk altijd nog opgewonden doen over de gevolgde procedure. Iets waar de eilanders vervolgens wel weer erg om konden lachen. Op het moment dat de oppositiepartijen boos wegliepen, werd vanaf de publieke tribune vrolijk geroepen: „het gaat hier precies zo als bij ons.”
Gisteren vond voor de tweede maal het pré-kadernotadebat plaats, waarin de fracties aangeven welke prioriteiten zij voor het komende jaar stellen. Hieronder mijn bijdrage.
Voorzitter,
Een jaar geleden, bij de pre-kadernota, legde ik drie accenten voor de toekomst van de stad, die ik kortheidshalve samenvat als duurzaam, sociaal en gericht op de toekomst.
Enkele maanden later, bij de behandeling van de Kadernota 2008, vertelde ik U het verhaal van Tobias de Ridder, die in 2050 door de stad fietst en wandelt. Rond de stad een prachtig aaneengesloten groen buitengebied, daar midden in: de stad, vol eigenzinnige, openhartige Bredanaars in een cultureel bruisende stad.
En bij de begroting vertelde ik U het verhaal van de treinreis naar nieuwe bestemmingen. En ik sloot af met de zin “We zien uitdagingen te over voor de tweede helft van de bestuursperiode, die ik graag oppak met de collegae”.
Vandaag is voor deze coalitie het begin van die tweede helft. Twee jaar geleden was er onderling vertrouwen, maar voelde het af en toe ook wat ongemakkelijk. Nu zeg ik vol overtuiging: deze coalitie is geen verstandshuwelijk. Het is veel meer. Het is een gesamptkunstwerk waarbij alle vier de partners duidelijk hun eigen inbreng hebben, maar het resultaat van ons allemaal is.
Voor de Kadernota 2008 legt GroenLinks een aantal expliciete wensen neer op de thema’s natuur en milieu, cultuur en erfgoed. De gemene deler van al die zaken is dat ze te maken hebben met de beleving van de stad en de dorpen, de vezels van Breda, ons DNA.
In het kader van de reconstructie heeft Breda nog grote opgaven liggen waarvoor financiering ontbreekt. Dat geldt allereerst voor De Rith en de Flessenhals Teteringen, maar ook voor andere verbindingszones, waaronder het groenblauwe Raamwerk bij Bavel. De financiering voor die projecten zouden wij graag terugzien in de Kadernota.
Op het gebied van het klimaat en de luchtkwaliteit maakt Breda stappen voorwaarts. Maar de problemen in de stad zijn ook bovenmatig groot. Met innovatieve maatregelen, zoals groene daken of de aanplant van boomsoorten die meer lucht zuiveren, kan weer een slag geslagen worden. Voor dit soort groene innovatie willen we graag een investeringsbedrag reserveren.
Breda moet werk maken van het verbeteren van de waterkwaliteit. Onderdeel daarvan is zorgen voor voldoende retentiecapaciteit en een goede doorstroming van het water van zuid naar noord. Het doortrekken van de Haven en de Nieuwe Rivier kan een bijdrage kan leveren aan deze problematiek. Oftewel: wat we investeren in de Nieuwe Mark, kunnen we op andere plekken juist besparen. GroenLinks zou graag een gedegen onderzoek willen zien waarin staat welke positieve effecten het doortrekken van de Nieuwe Mark heeft, wat we daar allemaal voor moeten doen en wat we vervolgens aan andere maatregelen kunnen besparen. Op basis van die informatie kan de raad straks besluiten om van de Nieuwe Mark een echt stromende rivier te maken.
Voorzitter,
Op het punt van Cultuur heeft deze stad vorig jaar een groots Cultuurdebat gehad. Voor het eerst ging de gemeente, ging de politiek de dialoog aan met de kunstenaars en de bewoners van deze stad. Het resultaat: hernieuwd vertouwen en een heldere visie. De kracht van Breda zit in de beeldcultuur en daarop moeten we verder bouwen. Dat moeten we dan wel kunnen: GroenLinks vraagt een investeringsbudget om die beeldcultuur op poten te kunnen zetten, onder andere voor de Markstudio’s. Maar we willen ook een structurele verhoging van het budget: voor het stimuleren van de broedplaatsen, het faciliteren van een filmfestival, kortom, voor allerlei initiatieven die passen in het concept van de beeldcultuur.
Tot slot het punt van Erfgoed, mevrouw Vossenaar heeft het al genoemd. De Heer Vos vroeg de vorige raadsvergadering nog wat dan het geeigende moment was om daar geld voor te vragen. Wel, mijnheer Vos, dit is dat moment. GroenLinks wil de achterstand in de inventarisatie inlopen, de beleidsadvieskaarten veilig stellen, en ruimte creëren voor de ongedekte ambities. Overigens, wethouder, denkt U dan ook meteen aan het behoud van Veemarktstraat 58? Heel graag.
Voorzitter, deze coalitie heeft nog andere ambities, als het gaat om participatie, jeugd en gezin en het onderwijs. Andere partners zullen daar in hun bijdrage ook nog op terugkomen. Eén wil ik er al wel vast noemen: dat gaat om het onderhoud van de stad. In de hoorzitting horen we veel problemen van bewoners van de stad die daar betrekking op hebben. We zouden graag zien dat deze in relatie tot de bestaande onderhoudsplanning worden bezien en meegenomen. Daarbij denk ik onder andere aan de speelveldenproblematiek zoals deze is aangekaart door de medewerkers van NAC, de boomwortelopdruk in de Haagse Beemden, de bloembakken in het centrum of de toekomstige financiering van de Fietsplannen. En ook voor het boek van de vogelwerkgroep of de kinderboerderij Haagse Beemden moet binnen de reguliere budgetten toch wel financiering te vinden zijn. De GroenLinks-fractie vraagt daar bij het college aandacht voor.
Voorzitter, ik rond af
De voorstellen die U straks van PvdA, CDA, Breda ‘97 en GroenLinks zult krijgen, zijn niet zonder visie. Ze gaan over de toekomst van Breda, over mensen, over zorg, over cultuur, over natuur en milieu. En wellicht zijn er nog meer voorstellen van anderen in deze raad die een bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van onze stad. Het aandeel van GroenLinks in dat totaalpakket is volgens mij onmiskenbaar. Wie dat niet wil zien, is ziende blind.
Er staan al mensen te wachten bij de Albert Heijn-filiaal op Hoog Catharijne, wanneer de rolluiken naar boven gaan. Zonder aarzeling of omkijken lopen ze de zaak in.
Onderaan de roltrap staat de oosteuropeaan te spelen op zijn accordeon. Zoals elke dag, van ‘s ochtends tot aan de avond. Het zelfde riedeltje, schijnbaar.
De lente hangt in de lucht. Als de zon de huid raakt, lijkt het zelfs even een warme lentedag. Op straat begint het langzaam drukker te worden. Twee mensen beginnen plotseling een gesprek.
Terwijl ik voortschrijdt over de Oude Gracht, naar mijn werk, luidt achter mij het carillon van de Dom over de stad. Rugtassen met scholieren fietsen naar school. Ik haal diep adem en steek een sigaret op. Morgenstond heeft inderdaad goud in de mond.
„Dat verklaar en beloof ik”, antwoordde ik toen de rechter mij de vraag stelde of ik rechtstreeks noch middellijk enig geschenk had aangenomen of belofte had toegezegd voor het aannemen van mijn nieuwe functie.
„Nee”, antwoordde ik enigszins bezijden de waarheid. Ik had immers beloofd dat ik Inge en Karin zou gaan trouwen. Ik ging er maar vanuit dat de rechter dat niet bedoelde toen hij de eed afnam en ik voelde me dan ook niet erg ongemakkelijk mij het afleggen van de belofte.
En dus, op een stormachtige woensdag in de achternamiddag, zo ergens rond een uur of half vijf, werd ik benoemd tot honorair buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand in Breda. Voor de duur van Uw benoeming als raadslid, zei de rechter er nog bij. „Dus als Uw nieuwe functie U bevalt, moet U zorgen dat U weer herkozen wordt.”
Onderweg naar mijn logopediste fiets Pieter me tegemoet, op weg naar de stad. Ongetwijfeld in de richting van de Boulevard.
Nieuwsgierig of ik gelijk had, en op zoek naar een slap excuus, fietste ik na mijn wekelijkse zoemtherapie ook maar naar de Boulevard. Ik had gelijk.
En dus knoopten we een gesprek aan over liefdesbrieven. En of die vandaag de dag nog wel kunnen. Alleen indien gekalligrafeerd op licht roze, geparfumeerd bloemetjespapier, was de conclusie. Ik heb het hele idee toen maar uit mijn hoofd gezet.
